Stary Browar – ceglane wnętrza

W numerze 3/2004 przedstawiłem Czytelnikom „Świata Klinkieru i Dachówek” budynek poznańskiego starego browaru. Bez wątpienia obiekt ten jest jedną z najznamienitszych realizacji z użyciem klinkieru na przestrzeni ostatnich lat. I to nie tylko, jeśli weźmiemy pod uwagę obiekty tego typu w Poznaniu, ale także w całej Polsce.

Jest to jeden z nielicznych przykładów, iż można tak konsekwentnie i nierozerwalnie ukształtować relacje zewnętrze  wnętrze budynku. Architekci zadbali o to, by budynek stanowił spójną całość, aby jego charakter był jednoznacznie odczytywany zarówno poprzez wygląd elewacji jak i ukształtowanie wnętrz budynku. W centrum handlu, sztuki i biznesu Stary Browar zamysł

użycia cegły jako wiodącego materiału dotyczy nie tylko zewnętrznej strony budynku, ale także jego wnętrz. Cegła jest elementem wspólnym, dominuje w całym obiekcie i tworzy jego niepowtarzalny charakter. Obserwując obiekt z zewnątrz zauważamy zestawienie ciemnoczerwonej cegły z surowym detalem archiektonicznym w postaci stalowych belek, balustrad czy elementów pokrytych stalowoszarą blachą. Wszystko razem tworzy klimat architektury industrialnej, wywodzącej się z XIX wieku. We wnętrzach „przemysłowy” charakter obiektu daje o sobie znać ze zdwojoną siłą. Przyjęta przez projektantów estetyka jest tu konsekwentnie utrzymana – nie ma miejsca na tanie i tandetne materiały znane nam z większości powstających

w ostatnim czasie obiektów handlowych. Podobnie jak na zewnątrz dominuje surowa cegła połączona ze stalą, aluminium, szkłem i drewnem.

Przez wejście do atrium

Główne wejście do obiektu u zbiegu ulic Półwiejskiej i Ratajczaka prowadzi przez przeszklony pasaż handlowy. Prowadzi on do centralnego elementu, jakim jest gigantyczne pięciokondygnacyjne atrium, zamknięte stalowym zadaszeniem ze świetlikami po bokach. Podobnie jak na zewnątrz, klinkierowe płaszczyzny ścian zwieńczono stalową konstrukcją. Wyeksponowanie pomostów technicznych podwieszonych pod kopułą dodatkowo podkreśla industrialny charakter obiektu. Galerie, które okalają centralne atrium zwiększają swoją średnicę, powiększając jednocześnie jego przestrzeń. Ostatnie dwie kondygnacje wykończono także w cegle i zaprojektowano w nich rytmiczne łukowo przesklepione okna i wnęki. Od przeciwnej strony okrąg atrium przecięto ceglaną ścianą wspartą na czterech ceglanych podporach z ogromną, wysoką na dwie kondygnacje, eksedrą. Pomiędzy podporami znajdują się ozdobne ceglane balkony – takie same jak na Dziedzińcu Sztuki (patrz nr 3/2004 ŚKiD). Za ceglaną ścianą zlokalizowano część gastronomiczną obiektu. Umieszczono tam pokryty szarostalową blachą walec wsparty na trzech ukośnych podporach – rząd takich samych elementów wieńczy elewację od strony ul. Ratajczaka. Od centralnego atrium odchodzi aleja handlowa, zakończona mniejszym, także kolistym atrium, w którym umieszczono ruchome schody. Od niego z kolei odchodzi aleja prowadząca do wyjścia z obiektu przy ul. Półwiejskiej. Centralne atrium z racji swej skali robi ogromne wrażenie, jednak prawdziwej wartości wnętrzom browaru nadają mniejsze przestrzenie, w których z bliska można podziwiać detal architektoniczny.

Mała miejska uliczka

Przejście z części gastronomicznej w kierunku Dziedzińca Sztuki ma formę wąskiej uliczki o miejskim charakterze. W ścianach umieszczono okna z bogatym detalem ceglanym. Wejścia do wind i toalet schowano w półkoliście przesklepionych wnękach. Dominuje tu stylowy detal nawiązujący estetyką do XIX wiecznej fabryki: surowe lampy w drucianych kloszach, podpory dla roślin pnących w formie stalowych rur, okna o charakterystycznych podziałach, bogato zdobione stalowe kładki i zawieszone na ścianach instalacje przypominające części maszyn nieznanego przeznaczenia. Wszystkie te elementy na tle ceglanych płaszczyzn ścian tworzą niepowtarzalny klimat i dają wrażenie obcowania z architekturą pamiętającą czasy rewolucji przemysłowej. Uliczkę od góry przeszklono i od strony Dziedzińca Sztuki zakończono szklaną ścianą, przez co ceglane płaszczyzny elewacji płynnie przechodzą w elewacje wewnętrzne. Także zaprojektowane z użyciem cegły hole windowe utrzymane są w tej samej co cały obiekt estetyce. Tu także, podobnie jak w uliczce, zastosowano łukowe ceglane nadproża ze stalowymi zwornikami oraz ceglane pilastry o narożnikach zabezpieczone stalowym profilem z nitami.

Cegła pasuje do wszystkiego

Bez wątpienia Stary Browar jest obiektem wartym uwagi nie tylko ze względu na umiejscowienie w danym kontekście urbanistycznym i architekturę, ale także ze względu na sposób ukształtowania wnętrz poprzez zastosowane materiały i estetykę. Dowodzi tym samym, że zastosowanie cegły jest także możliwe w przestrzeni handlowej. Można być spokojnym nie tylko o walory użytkowe tego materiału, który jest bardzo odporny na wszelkie czynniki niszczące, jakich przecież nie brakuje w obiektach użyteczności publicznej, tak często i tłumnie odwiedzanych. Właśnie dzięki cegle i umiejętnie w nią wplecionym elementom industrialnego detalu architektonicznego osiągnięto niepowtarzalny charakter przestrzeni wewnętrznej Starego Browaru.

Zobacz w PDF