Wyroby ręcznie formowane

Produkcja ceramicznych elementów architektonicznych przeznaczonych dla konserwacji zabytków, wykonywanych ręcznymi metodami formowania w zakładzie Ceramika „Przyborsk”.

Konserwatorzy zabytków nierzadko są zmuszeni do odtwarzania drobnych wykończeniowych i ozdobnych detali, aby zabytkowa budowla wyglądała spójnie i estetycznie. Detale takie muszą w dodatku ściśle odpowiadać oryginalnym, zabytkowym wzorom. Sięgają oni wtedy po elementy wykonane z tworzyw ceramicznych, takich jak kamionka czy terrakota.

 Elementy te zazwyczaj stanowią wierne odtworzenie kilku zniszczonych elementów lub rzadziej odbudowę całości wykończenia. Wyroby te będą odpowiadać ściśle oryginalnym wzorom wyrobów tylko pod warunkiem zastosowania metody produkcji stosowanej przy ich pierwotnym wykonaniu.

Dlatego w Ceramice „Przyborsk” zastosowano metodę ręcznego formowania wyrobów w formach gipsowych. Ponadto metoda ta zapewnia uzyskanie skomplikowanego kształtu wyrobów, żądaną powtarzalność i możliwość produkcji krótkich serii wyrobów. Polega ona na ręcznym wyciśnięciu plastycznej masy ceramicznej na wcześniej sporządzonej formie gipsowej, przedstawiającej żądany wyrób.

Wykonanie formy gipsowej musi być poprzedzone sporządzeniem modelu wyrobu powiększonego o skurcz całkowity masy ceramicznej (skurcz suszenia i wypalania). Modele wykonuje się najczęściej z zaimpregnowanego pokostem gipsu lub żywic albo tworzyw sztucznych.

Następnie model zalewa się płynnym gipsem formierskim, który po wyschnięciu stanowi formę roboczą. Na tej formie wyciska się wyroby z masy ceramicznej. Stosowane masy winny charakteryzować się niską skurczliwością suszenia oraz dużą wilgotnością przy formowaniu rzędu 24-27%.Z tego powodu często stosuje się pudrowanie form talkiem lub suchą masą. Plastyczna wilgotna masa ceramiczna nakładana jest porcjami na wysuszoną formę gipsową, gdzie jest ręcznie wciskana lub wklepywana tak, aby odcisnął się na niej żądany wzór i nie nastąpiło zapowietrzenie masy.

Po zdębieniu masy, forma jest przewracana, a surowy wyrób jest z niej wyjmowany i zamywany, a następnie poddawany dalszemu wykończeniu i suszony. Stosowane formy gipsowe mogą być jedno lub kilkuczęściowe, a wyroby angobowane lub szkliwione w zależności od przestawionego wzoru. Kolor, faktura i struktura powierzchni wyrobu musi być identyczna z przedstawionymi wzorami. Zanim się to osiągnie, w zakładzie często wykonuje się wiele próbnych serii w celu osiągnięcia zgodności z przedstawionym wzorem. Przedstawiona metoda produkcji jest bardzo żmudna, pracochłonna i wymagająca dużych zdolności manualnych, ale za to daje dużą satysfakcję z produkcji tak trudnych wyrobów i podnosi prestiż naszej firmy.

Zobacz w PDF