Licowanie bez ryzyka

Cegła klinkierowa jest synonimem trwałości, odporności na korozję biologiczną oraz kreatywności w kształtowaniu architektury i piękna fasady. Do jej murowania używać należy jednak specjalnych zapraw – nie nadaje się do tego zwykła zaprawa cementowa.

W Polsce w latach 80. i do połowy lat 90. XX w. zainteresowanie drobnoformatowymi materiałami było stosunkowo niewielkie, panowała wówczas technologia uprzemysłowiona, tj. wielkopłytowe elementy prefabrykowane. Z pewnością wpływ na to miała otaczająca rzeczywistość, niewydolna gospodarka planowa i prawie zupełny brak podaży nowoczesnych materiałów budowlanych.

Ożywienie na rynku materiałów dokonało się dopiero w II. połowie lat 90. i zaowocowało pojawieniem się wielu nowych technologii oraz nowych kierunków i tendencji  w budownictwie  mieszkaniowym,  przemysłowym, publicznym. Projektanci i inwestorzy na nowo docenili ogromne zalety i walory wynikające z zastosowania materiałów licowych.

Wykwity i wyługowania

Poważnym jednak problemem rzutującym na rynkowe opinie o elewacjach klinkierowych jest zjawisko pojawiających się po pewnym czasie różnego rodzaju wykwitów, wyługowań i przebarwień na ich powierzchniach. Zjawiska tego typu należą do najczęstszych szkód, jakie możemy zaobserwować na wielu obiektach. Mechanizm powstawania zaplamień we wszystkich przypadkach jest bardzo podobny, natomiast przyczyn jest bardzo wiele. Z licznych badań wynika, że około 35% wszystkich wykwitów, wyługowań i przebarwień powierzchniowych powstaje w wyniku zastosowania niewłaściwych zapraw, około 25% związane jest z wykonywaniem robót bez zabezpieczeń w niekorzystnych warunkach atmosferycznych (deszcz, mróz), około 25% jest spowodowane niestarannym wykonywaniem prac, a 15% jest wywoływane innymi przyczynami.

Z powyższego wynika więc, że właściwy dobór zapraw do murów licowych znacząco decyduje o końcowym efekcie wykonywanych prac. Spoiny stanowią ok. 15-20% całkowitej powierzchni licowej. Na nich  zazwyczaj koncentrują się stale powracające czynniki powodujące uszkodzenia w postaci wyługowań, wykruszeń, wykwitów i przebarwień. Sam dobór odpowiedniej cegły elewacyjnej nawet najwyższej jakości  nie daje więc żadnej gwarancji i całkowitego zabezpieczenia przed w/w zjawiskami. Dlatego też zaprawie należy poświęcić znacznie więcej uwagi niż by się to mogło wydawać.

Zaprawa zaprawie nierówna

Na rynku oferowanych jest wiele zapraw do murowania i fugowania cegły klinkierowej, lecz tylko niektóre są w stanie sprostać wysokim wymaganiom, jakie są im stawiane.

Jednym z najbardziej znanych producentów specjalistycznych zapraw do murów licowych jest firma quickmix. Od ponad 30 lat firma produkuje suche zaprawy, pozostając wierna hasłu

zawartość + woda = gotowe

Wieloletnie doświadczenie i badania prowadzone w dziedzinie murów licowych pozwoliło firmie opracować grupę zapraw przeznaczoną specjalnie do murów licowych. Grupa tych zapraw nosi nazwę V.O.R. Umożliwiają one murowanie z jednoczesnym licowaniem bez jakiegokolwiek ryzyka. Wiązania na styku zaprawy i cegły są mocne i nie wykazują rys.

Nasiąkliwość cegły a zaprawa

Materiały licowe to nie tylko cegła klinkierowa, zaliczają się do nich także cegły licowe, silikatowe i inne. Ich parametry i właściwości oczywiście różnią się. Nas  szczególnie interesuje zachowanie się cegły pod względem wchłaniania wody (nasiąkliwości). W związku z tym parametrem cegły możemy podzielić na:

– cegły o bardzo dużej nasiąkliwości,

– dużej nasiąkliwości,

– o słabej nasiąkliwości,

– bardzo słabej nasiąkliwości.

Stopień nasiąkliwości cegły uwzględniają cztery rodzaje zapraw V.O.R.:

 1.  VK Plus – specjalna zaprawa murarska do wznoszenia murów elewacyjnych z ekstremalnie nasiąkliwych cegieł licowych (o nasiąkliwości > 10%) ręcznie formowanych, wapienno-piaskowych itp., z jednoczesnym pełnym i gładkim wykonaniem spoin;

2.  VK 01 – specjalna zaprawa murarska do wznoszenia murów elewacyjnych z mocno nasiąkliwych cegieł licowych (o nasiąkliwości 8-10%) z jednoczesnym pełnym i gładkim wykonaniem spoin. Rozwiązuje ona problem tzw. „efektu bibuły”, czyli szybkie wsiąkanie wody z zaprawy w cegłę. Skutkiem tego jest niska wytrzymałość zaprawy, brak przyczepności lub mała przyczepność.

 3. VM 01 – specjalna zaprawa murarska do wznoszenia murów elewacyjnych ze słabo nasiąkliwych cegieł licowych (o nasiąkliwości 3–8%) z jednoczesnym pełnym i gładkim wykonaniem spoin. Woda wsiąka w cegły powoli, skutkiem czego jest występowanie nadmiaru wody w miejscach styku i możliwość przesiąkania wody deszczowej do zaprawy. Specyficzna zdolność zatrzymywania wody przez zaprawę VM 01 zapobiega przemakaniu cegieł i zapewnia lekką obróbkę.

4.  VZ 01 – do cegieł o bardzo niskiej nasiąkliwości (< 5%). W przypadku obróbki za pomocą tradycyjnej zaprawy murarskiej woda stojąca na cegłach zagraża połączeniom pomiędzy cegłą a zaprawą, cegły pływają przy obróbce. W następstwie tego tworzą się pęknięcia zaprawy, woda deszczowa może przesiąkać. Specjalne uziarnienie zaprawy VZ 01 zapobiega pływaniu cegieł i utracie stabilności całego muru. Zawartość wilgoci w fasadzie jest regulowana poprzez otwarte dyfuzyjnie spoiny.

Związek pomiędzy zaprawą i cegłą  a więc przyczepność i szczelność  w znacznym stopniu zależy od tego, jak dalece uda się dostosować i dobrać odpowiednią zaprawę murarską do charakterystyki absorpcyjnej cegły. Do każdego rodzaju zaprawy dozowane są środki, które zatrzymują wodę, gdy zaprawa jest jeszcze świeża i zapobiegają w ten sposób twardnieniu zaprawy na powierzchni styku z cegłą. W przypadku cegieł o dużej nasiąkliwości nie jest więc konieczne wstępne zwilżanie cegieł (np. zaprawą VK plus lub VK 01). Cegły o bardzo słabej nasiąkliwości bardzo powoli wchłaniają wodę, przez co woda deszczowa ma ułatwiony dostęp do wnętrza zaprawy, skąd wypłukuje spoiwo. Zaprawy VM 01 i VZ 01 zapobiegają temu zjawisku, posiadają bowiem specyficzną zdolność zatrzymywania cząsteczek wody oraz charakteryzują się odpowiednim składem granulometrycznym, który zapobiega efektowi ślizgania się cegieł (lub utraty przyczepności) i zapewnia odpowiednią porowatość i optymalną stateczność muru. Do produkcji zapraw murarskich V.O.R. stosuje się tylko składniki zgodne z odnośnymi wytycznymi i normami. Zaprawy V.O.R. mają aprobatę techniczną ITB (AT-15-4021/99 i AT-15-6148/2003).

Bezpiecznie i efektywnie

Poza technicznymi zaletami zaprawy V.O.R. gwarantują bezpieczeństwo podczas murowania: przy murowaniu z jednoczesnym spoinowaniem całokształt prac daje się łatwo kontrolować tak, że unika się ubytków w systemie spoinowania. Świadczą o tym wieloletnie doświadczenia zebrane przez quick-mix, które pozwalają stwierdzić, że pełnospoinowe nałożenie zaprawy następuje tylko w przypadku zastosowania metody „murowanie i spoinowanie w jednym cyklu roboczym”. Wówczas gdy wykonawstwo było prawidłowe, to nie należy się spodziewać jakichkolwiek wykwitów i wyługowań na murze. Metoda ta przynosi również finansowe korzyści dla samego wykonawcy, ponieważ obniża koszty robocizny i koszty przestoju rusztowań (oszczędza się na czasie, jaki byłby potrzebny na fugowanie gotowego już muru).

Pod hasłem „bezpieczeństwo” kryje się ponadto efektywność na placu budowy. Suche zaprawy są sprzedawane w workach lub silosach, a że do zastosowania trzeba je tylko wymieszać z wodą, to zbędne staje się tworzenie zapasów środków wiążących i piasku. No i odpada pracochłonne mieszanie składników. Poza tym maszynowa technika sprawia, że gotowa do użycia sucha zaprawa murarska zawsze ma tę samą jakość: jest szczelna, odporna na działanie czynników atmosferycznych, paroprzepuszczalna i nie ulega spalaniu.

Murując mury, elewacje itp. z cegły klinkierowej zawsze należy pamiętać, że tylko systemowe współdziałanie cegły, odpowiedniej zaprawy i fachowego wykonawstwa zapewni wysoką jakość i zadowalającą estetykę elewacji z licówki.

Zobacz w PDF